Si Maria ay Kinikilalang Hari ng mga Katoliko

maxresdefault

 

Narito ang isa na namang puna mula sa mga Protestante. Sasabihin nila na ang Biblia ay kumikilala kay Jesus bilang ang Hari ng mga Hari (Ap 17:14; 19:16). Pero idadagdag nila na ang mga Katoliko ay may iba pang kinikilalang hari. Diumano kinikilala ng mga Katoliko bilang hari ang isang babae: si Maria. Bukod sa pagkilala ng mga Katoliko kay Maria bilang Reyna ay kinikilala din nila siyang Hari. Malinaw na makikita daw ang ganitong pagkilala kay Maria sa  mga Aklat Dasalan. Ito ay pikit matang pagtanggap na lamang daw sa anumang iniaaral ng Simbahang Katoliko. At tugma daw ito sa winika ng Panginoon:

 

KAWIKAAN 12:15 KJV Ang lakad ng mangmang ay matuwid sa kaniyang sariling mga mata. Ngunit siyang pantas ay nakikinig sa payo.

 

Mapapansin na agad agad nagbibitiw ng mga puna ang mga Protestante ng hindi muna gumagawa ng pananaliksik. Ang tinutukoy ng mga Protestante na matatagpuan sa mga Aklat Dasalan ay ang salin sa wikang Tagalog ng Latin na Salve Regina (Hail, Holy Queen). Kung may kaalaman lamang sa pag-unlad ng linggwistika ang magsusuri ay tiyak na hindi agad-agad lulundag sa paghatol na mali nga ang nabanggit na kahilingan sa panalangin kay Maria. Ganito ang salin ng kahilingan sa panalangin sa sinaunang Tagalog na texto ayon sa bersyong Kastila:

 

Aba po Sancta Mariang Hari yna nang aua, ycao ang y quinabubuhai naming, at ang pinananaligan. Aba ycao nga ang tinatauag naming pinapa panao na tauo anac ni Eva, ycao din ang ipinagbubuntun hininga naming nang amin pagtangis dini sa lupa baian cahapishapis. Ay aba pintacasi naming, ylingon mo sa amin ang mat among maauain. At saca cun matapos yering pagpapanao sa amin. Ypaquita mo sa amin ang yyong anac na si Jesus. Ay Sancta Maria maauain, maalam, virgin naman totoo, yna nang Dios. Cami ypanalangin mo, nang mapatoloi sa amin ang panga ngaco ni Jesu Cristo. Amen Jesus.

 

Sa texto ng Pasyong Mahal na nalimbag taong 1884 pahina 4 ay may ganito ring kahalintulad na mababasa: “At ikaw, Birheng Maria, Ina’t Hari ng awa ka.” Ang texto ay walang ibang ipinahihiwatig kundi ang walang kaduda-dudang pagkakaunawa ng mga sinaunang Tagalog na ang Mahal na Birheng Maria ay isang babae at hindi lalaki.

 

Mahalaga tulad ng binanggit na sa unahan ng aklat ang pagpasok sa sinaunang daigdig na ginalawan ng mga manunulat at tagapagsalin. Ito ay upang ganap na maunawaan ang mga dahilan sa likod ng ganitong pangyayari. Totoo na sa kasalukuyang gamit ng salita ang pangngalang Hari ay nauukol sa lalaki. Ngunit ang impluwensya ng kulturang patriarkal ng mga Kastila at kapos na bokabularyo ng sinaunang Tagalog ang dahilan kung bakit Hari ang ginamit ng mga tagapagsalin. Ang pangngalang Reyna ay walang katumbas na salita sa sinaunang Tagalog. Ang salitang Reyna ay nag-ugat sa wikang Kastilang rey (hari).  Hindi ito bahagi ng katutubong pamana ng wikang Tagalog. Ang teritoryong sakop noon ng mga katutubong pinuno ay malayo sa larawan ng isang kaharian kundi sa halip ay  limitado lamang sa baranggay na malimit ay binubuo ng kanya-kanyang angkan.  Kahit pa ang mga sinaunang salita na may bahid-impluwensya ng mga dayuhan tulad ng datu, raja, lakan, maharlika, atbpa na ginagamit para sa isang pinunong lalaki ay tila walang katumbas na salita patungkol sa isang babae. Malayo na sa katotohanan kung pipiliing gamitin ang salitang babaylan.

 

Madaling sabihin na kailangan na ngayon ang mas literal na pagsasalin o kaya ay pagwawasto ng panalangin sa wikang Tagalog. Subalit hindi maaaring balewalain at isantabi ang kasaysayan ng pag-unlad ng wikang Tagalog. Ang pamana ng kasaysayan ay nagbibigay-linaw sa naging daloy ng pag-unlad sa panitikan  ng lipunang patriarkal sa paraan ng pagsasalin maging ng mga texto sa  Banal na Kasulatan. Bahagi na ito ng kasaysayang pang-relihiyon ng ating pananampalataya.

 

Ang totoo maging ang Biblia  ay hindi nakaligtas sa impluwensya ng kulturang patriarkal ng mga Kastila at kapos na bokabularyo ng sinaunang katagalugan.  Halimbawa, ang pagiging kabilang sa bayan ng Diyos sa bagong tipan ay katumbas ng pagiging kabilang sa uring dugong bughaw o royal priesthood. Ngunit ang karangalang ito ay hindi lamang ipinagkakaloob sa mga lalaki kundi sa lahat ng Cristiano (1 Pd 2:10). Kaya may pagkakaiba ang matatandang salin kung ihahambing sa makabagong salin:

 

1 PEDRO 2:9 KJV Datapuwa’t kayo‘y isang lahing hirang, isang makaharing pagkasaserdote, bansang banal, bayang pagaaring sarili ng Dios, upang inyong ipahayag ang mga karangalan niyaong tumawag sa inyo mula sa kadiliman, hanggang sa kaniyang kagilagilalas na kaliwanagan.

1 PEDRO 2:9  JTrinidad  Datapwa’t kayo’y isang lahing hirang, liping-hari na mga saserdote, bayang banal, angkang pinaggugulan ng Diyos, upang ipakilala ninyo ang mga dakilang gawa Niya, na buhat sa kadiliman ay tumawag sa inyo sa Kanyang katakatakang kaliwanagan.

 

Sa makabagong salin ay hindi na binabanggit ang terminong makahari o liping-hari para sa pagsasalin ng royal priesthood.  Kahit pa maaari naman sigurong gamitin sa literal na paraan ang “liping-bughaw na mga saserdote.”

 

At dahil nga sa impluwensya ng kulturang patriarkal ng mga Kastila at kapos na bokabularyo ng sinaunang katagalugan hindi naiwasan ng mga tagapagsalin ng Biblia na gamitin ang pangngalang Hari upang tumukoy sa babae. Ang isang malinaw na halimbawa  ay matatagpuan sa 2 Hari 11:3.14c-15. Mababasa maging sa Bibliang Protestante na ang isang babaeng kilala sa pangalang Athalia ay naghari sa lupain matapos niyang patayin ang lahat ng kamag-anak ng hari at agawin dito ang trono.

 

2 HARI 11:3 KJV At siya’y nakakubling kasama niya sa bahay ng Panginoon na anim na taon: at si Athalia ay naghari sa lupain.

2 HARI 11:14c-15 MBB  Nang makita ito ni Atalia, sinira niya ang kanyang kasuutan at malakas na sinabi, “Ito’y  isang malaking kataksilan!”

Iniutos ni Joiada sa mga kapitan, “Ilabas ang babaing iyan at patayin pati ang sinumang susunod sa kanya; ngunit huwag silang papatayin sa bahay ni Yahweh.”

 

Kung literal nating hahanapin ang wastong salin sa texto ayon sa gamit ng ating panahon ang dapat na banggit ay, “… si Athalia ay nagreyna sa lupain.” Nakapagtataka na dito ay walang Protestanteng kumikibo upang ang salin ay punahin at iwasto ayon sa hinihinging pagbabago ng panahon. Sa halip ay mas pinili ng mga biblistang Protestante na tumahimik at huwag na lamang itong pansinin. At kung tangkain man nila itong iwasto hindi na mababago ang katotohanan na bahagi na ito ng kasaysayan ng kanilang pagkakamali sa pagsasalin kung pagsasalin nga talaga ang kanilang ituturong dahilan.

 

Kung tutuusin higit na mas matanda  ang panalanging Aba Po Santa Mariang Hari  kaysa  sa  Biblia na paboritong gamitin ng mga Protestante. Katunayan, tulad ng naunang sinabi na – hindi pa man naitatatag ang kanilang Iglesya ay sinasambit na ng mga Katoliko ang pinupuna nilang panalangin na ito. At kahit pa magkaroon ng pagbabago sa pamamagitan ng paggamit ng Reyna sa halip na Hari sa sinaunang Aklat Dasalan ng mga Katoliko natitiyak natin na walang mababago sa paninindigan ng mga Protestante sapagkat wala naman talaga silang balak na makiisa sa natatanging pagkilala sa pagiging mapalad ng Mahal na Birheng Maria alinsunod sa kanyang banggit na, “… At mula ngayon, ako’y tatawaging mapalad ng lahat ng salinlahi (Lc 1:48).”

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s